Tôi vẫn nhớ cái cảm giác lần đầu nghe đến Tây Du Ký: Đại Thánh Trở Về hồi năm 2015. Hồi đó mình đang còn nghĩ hoạt hình Trung Quốc chỉ toàn dành cho trẻ con, đồ họa thô, câu chuyện cũ kỹ. Rồi một người bạn rủ xem, mình ngồi xem cho có, ai ngờ ngồi đến cuối phim mà trong lòng cứ lâng lâng. Tôn Ngộ Không trong phim không còn là chú khỉ nghịch ngợm dễ thương, mà là một anh hùng già nua, mệt mỏi, mất hết sức mạnh, phải học lại cách làm người hùng. Cái cảm giác đó khiến mình bắt đầu để ý.
Từ đó mình theo dõi gần như mọi bước ngoặt quan trọng của yanhh3d Trung Quốc. Không phải vì mình là fan cứng, mà vì thấy cả một ngành đang thay đổi trước mắt, từng bước một, chậm mà chắc.
Bước ngoặt đầu tiên: Dám làm lớn, dám kể chuyện mình
Trước năm 2015, hoạt hình 3D Trung Quốc gần như chỉ loay hoay với kỹ thuật. Có những bộ như Little Tiger Banban hay Thru the Moebius Strip được làm rất công phu, nhưng doanh thu thì ảm đạm. Người ta vẫn còn đang cố học theo Hollywood, cố làm sao cho “giống Tây” nhất có thể. Kết quả là vừa không giống, vừa mất đi bản sắc.
Rồi Tây Du Ký: Đại Thánh Trở Về ra đời. Bộ phim làm suốt tám năm, đầu tư lớn, đồ họa 3D lúc đó đã khá mượt. Quan trọng hơn, nó không cố giả giọng ai cả. Nó kể lại Tôn Ngộ Không theo cách rất Trung Quốc, rất đời. Doanh thu gần tỷ nhân dân tệ lúc bấy giờ là một cú sốc. Lần đầu tiên người ta thấy hoạt hình nội địa có thể cạnh tranh được với phim Hollywood trên sân nhà. Đó là điểm khởi đầu của cái gọi là “tân quốc mạn” – hoạt hình Trung Quốc kiểu mới.
Mình nhớ lúc đó trên mạng toàn lời bàn tán kiểu: “Cuối cùng cũng có bộ phim hoạt hình Trung Quốc xem được rồi.” Cảm giác đó rất thật.
Bước ngoặt thứ hai: Dám đẹp theo cách của mình
Năm 2016, Đại Ngư Hải Đường xuất hiện. Đây không phải bộ phim doanh thu khủng, nhưng nó để lại ấn tượng rất sâu. Họ pha trộn 2D và 3D, mang lại cảm giác như đang xem một bức tranh thủy mặc chuyển động. Câu chuyện về một cô gái từ thế giới dưới nước dám hy sinh vì tình yêu với con người thì vừa lãng mạn, vừa đau đớn. Lần đầu tiên mình cảm nhận rõ: hoạt hình Trung Quốc không cần phải bóng loáng như Disney mới đẹp. Nó có thể đẹp theo cách khác – sâu lắng, giàu cảm xúc, mang đậm chất Á Đông.
Sau đó là Bạch Xà: Duyên Khởi năm 2019. Họ lấy truyền thuyết quá quen thuộc rồi kể lại theo góc nhìn hoàn toàn mới. Không còn là chuyện tình yêu cấm đoán đơn giản, mà là hành trình tìm lại ký ức, tìm lại chính mình. Đồ họa lúc này đã rất tinh xảo, nhưng cái mình nhớ nhất vẫn là cảm giác “đây là câu chuyện của chúng ta”.
Bước ngoặt lớn nhất: Na Tra và sự tự tin
Rồi đến Na Tra: Ma Đồng Giáng Thế năm 2019. Đây mới thật sự là cú nổ. Một cậu bé bị cả thế giới nhìn như quỷ dữ, phải chống lại định mệnh, chống lại sự kỳ thị. Câu chuyện quá gần với những gì nhiều người trẻ đang cảm nhận. Doanh thu hơn 5 tỷ nhân dân tệ, trở thành hiện tượng văn hóa. Người ta không chỉ xem vì đẹp, mà vì thấy mình trong đó.
Từ lúc đó, hoạt hình 3D Trung Quốc như được “cởi trói”. Họ bắt đầu tự tin hơn với thần thoại, với văn hóa dân gian, với cả những câu chuyện hiện đại hóa từ cổ tích. Giang Tử Nha, Tân Thần Bảng, Thâm Hải… lần lượt ra đời. Mỗi bộ một phong cách, nhưng đều có chung một điểm: không còn cố bắt chước.
Bước ngoặt gần đây nhất: Vượt ra ngoài biên giới
Năm 2025, Na Tra 2 ra mắt và phá mọi kỷ lục. Không chỉ là phim hoạt hình doanh thu cao nhất Trung Quốc, mà còn trở thành một trong những bộ phim hoạt hình thành công nhất mọi thời đại trên thế giới. Lần này, người ta không còn nói “hoạt hình Trung Quốc cũng được”, mà bắt đầu công nhận: họ đã làm chủ được kỹ thuật 3D ở mức rất cao, đồng thời vẫn giữ được hồn cốt của mình.
Mình xem Na Tra 2 trong rạp Việt Nam. Lúc phim kết thúc, cả phòng vỗ tay. Không phải vì hiệu ứng, mà vì câu chuyện về tình bạn, về việc dám chấp nhận bản thân dù cả thế giới muốn mình trở thành thứ khác. Cảm giác đó rất giống lần xem phần một năm nào.
Nhìn lại gần mười năm, mình thấy rõ một hành trình: từ chỗ loay hoay học hỏi, đến chỗ dám đứng vững trên đôi chân của chính mình. Họ không còn chạy theo ai nữa. Họ đang kể lại những câu chuyện cũ bằng ngôn ngữ mới, bằng công nghệ hiện đại, nhưng vẫn mang hơi thở của đất nước mình.
Có những lúc chất lượng vẫn chưa đều. Có những series dài hơi lê thê, có những bộ chỉ chăm hiệu ứng mà quên cảm xúc. Nhưng nhìn tổng thể, hướng đi đã rõ ràng.
Hoạt hình 3D Trung Quốc không còn là “cũng được” nữa. Nó đã trở thành một phần quan trọng trong bức tranh văn hóa đương đại của họ. Và với tư cách người xem, mình chỉ biết vui vì được chứng kiến từng bước ngoặt đó.